De banaan is een vrucht van de bananenplant. De plant heeft een stam, waardoor hij op een boom lijkt, maar dit is een schijnstam. Een bananenplant of bananenboom is in werkelijkheid een kruidachtige. Volgens de tuinbouwkundige definitie is de banaan een groente. Volgens de culinaire definitie is het echter een vrucht, omdat banaan meestal wordt gegeten als tussendoortje of dessert.
Bananen groeien aan een tros die ongeveer vijftig kilo weegt. Onder de tros hangt een eetbare bloem die wrang en een beetje zoet smaakt. In Azië wordt deze bloem rauw gegeten. De banaan wordt krom omdat de zwaartekracht er voor zorgt dat de tros naar beneden gaat hangen, terwijl de vruchten naar boven blijven groeien. Dit verschijnsel heet geotropie en heeft niets te maken met ‘naar het licht groeien’. Bananen worden geteeld in de tropen en subtropen op plantages. De belangrijkste exportlanden zijn Guatemala, Costa Rica, Panama, Honduras, Colombia, Ecuador en de Filippijnen. Er zijn meer dan driehonderd soorten bananen. Opvallende typen zijn de rode banaan, de appelbanaan, de bakbanaan, de golden banaan en de babybanaan. Vrijwel alle bananen die Nederland importeert zijn van het ras Cavendish.
Het telen van de Cavendish-banaan veroorzaakt milieuverontreiniging door het gebruik van een grote hoeveelheid bestrijdingsmiddelen. Cavendish-bananen zijn erg gevoelig voor ziekten en schimmel en worden tijdens en na de oogst in overvloed behandeld met bestrijdingsmiddelen. Dit is belastend voor het milieu en de gezondheid van de mensen op en rond de plantages. Na de groeiperiode produceert de banaan natuurlijk ethyleen, waardoor het rijpingsproces in werking treedt. De bananen worden na transport extra blootgesteld aan ethyleen, om het rijpingsproces verder te versnellen.
Bananen bevatten eiwitten, koolhydraten en zelfs een kleine hoeveelheid vetten. Ze bevatten ook vitamine C, kalium, tryptofaan, magnesium en selenium. Tijdens de rijping wordt zetmeel omgezet in suiker. In onrijpe bananen zit twintig keer zoveel zetmeel als suiker en aan het eind van de rijping is dat omgekeerd. De banaan wordt daarom zoeter naarmate hij rijper wordt. Naast het eten van verse bananen en het verwerken van bananen in desserts en andere gerechten, wordt er van banaan een groen alcoholisch drankje gemaakt, genaamd Pisang Ambon. Ook bestaat er bananenchips.
Bananen hebben een sterke antivirale werking, zodat het rottingsproces wordt uitgesteld. Deze eigenschap zou goed werken tegen wratten. Ook een kater kan goed worden bestreden met een banaan, omdat de hoge dosis magnesium de hoofdpijn wegneemt en de bloedvaten ontspant. De aanwezige suikers fructose, glucose en sucrose geven het lichaam een energieboost.
Bananen
De basis van koken
Bananen
