Dit artikel is eerder verschenen op AD Koken & Eten. Meer culinair nieuws? Kijk dan hier.

Samen met voedingsdeskundige Samefko Ludidi duiken de makers van de Keuringsdienst van Waarde de supermarkt in. In ieder schap is wel een product te vinden met extra proteïne, zo laat de uitzending van vanavond zien. Ontbijtgranen, pindakaas, proteïnerepen en kwark. ,,Het voelt bijna als eieren zoeken’’, grapt Ludidi.

,,Gezondheid is op dit moment echt booming’’, zegt de voedingsdeskundige. ,,We worden gestimuleerd om aan beweging te doen, en we weten dat proteïne heel belangrijk is voor het behoud en de opbouw van spieren.’’ Maar de vraag is volgens Ludidi: heb je deze specifieke voedingsmiddelen nodig? ,,Sommige van deze producten bevatten een hoeveelheid eiwitten die echt te verwaarlozen valt.’’ Sommige daarvan kunnen zelfs een averechts effect hebben volgens de voedingsdeskundige. ,,Deze producten heb je dus gewoon niet nodig.’’

Ludidi neemt de zogenaamde ‘berry protein’ smoothie van het merk Innocent als voorbeeld. ,,Je zou het kunnen kopen omdat er proteïne in zit’’, zegt hij. In werkelijkheid is de hoeveelheid suikers die je binnenkrijgt vele malen hoger. ,,Je wordt er in ieder geval dus niet gezonder van.’’

Eiwit

,,Proteïne is de wetenschappelijke vorm voor eiwit’’, legt Ludidi uit. Volgens kok Pierre Wind leven we in deze tijd in een soort ‘eiwitgekte’. ,,Eiwitten zitten in bijna alles. In de een zit wat meer dan in de ander, maar het zit bijna overal in.’’ Je kunt er bij reguliere producten dus nagenoeg niet omheen. Volgens Wind koop je de ‘speciale’ proteïneproducten dus vooral voor het gevoel dat je goed bezig bent.

Jaap Seidell, hoogleraar op het gebied van voeding, stelt dat de consument vooral op zoek is naar plantaardige proteïnevervangers. ,,We willen allemaal minder vlees eten, dus het is onder andere vervangend voor een verminderende vleesconsumptie.’’ Veel mensen zijn volgens hem zoekende naar gezonder eten wat toch ook lekker blijft. ,,Voor deze mensen proberen we aan de vraag te voldoen.’’

Ongezond

Wind stelt dat de inname van te veel eiwitten ook veel nadelen heeft. ,,Het is slecht voor je nieren en je krijgt last van je darmen.’’ Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt overigens dat voor gezonde mensen veel eiwitten niet zo schadelijk zijn. Wel moeten je nieren harder werken om van deze stoffen af te komen. Als er schadelijke effecten zijn, dan zijn die vaker gerelateerd aan dierlijke dan aan plantaardige eiwitten. Mensen die al nierproblemen hebben, moeten wel voorzichtig zijn.

Zowel teveel als te weinig proteïne is volgens Wind schadelijk. Om dit tegen te gaan moet je volgens hem ‘gewoon’ gevarieerd eten. ,,Als je gewoon normaal eet, krijg je al genoeg binnen. Je hoeft dan dus geen extra eiwitten te nemen.’’ Voor veel problemen is dit de oplossing volgens Wind.

Volgens het Voedingscentrum benut het lichaam de energie uit eiwit iets minder goed dan die uit koolhydraten en vetten. Een deel van de calorieën uit eiwit wordt direct na de maaltijd omgezet in warmte: het zogenoemde ‘thermogene effect’. 

Per gram leveren eiwitten 4 calorieën, dat is net zoveel als koolhydraten. Van eiwitten kun je dus net zo goed dik worden. ,,We moeten het niet belangrijker maken dan het is’’, zegt Ludidi. ,,De kans om te weinig eiwitten binnen te krijgen in Nederland is nihil.’’ We zijn volgens de voedingsdeskundige gewoon op zoek naar een ‘wonderpil’. ,,Die lijken we nu gevonden te hebben in proteïne.’’

Over een ding kunnen we het in ieder geval eens zijn: extra proteïne is onnodig. De drie macronutriënten eiwitten, koolhydraten en vetten moeten in verhouding staan met jouw leven. ,,Als dat zo is, heb je niets extra’s nodig.’’