Trostomaten

Laatst was ik samen met Rudolph op bezoek bij een demonstratiekas voor tomaten in Honselersdijk. Tegen het einde van januari is de behaaglijk warme kas geen straf. Studenten, telers, groentemannen, maar ook ministers gingen ons voor.

Het unieke van deze locatie is dat het alle aspecten van de tomaat laat zien: van de bestuiving met hommels tot de oogst van die dieprode vruchten. Er is aandacht voor werken met goedkope energie, maar ook wordt uitgebreid uitgelegd wat er beroepsmatig allemaal mogelijk is in de tuinbouw. Helemaal bijzonder is de rassenproef met meer dan 50 (!) verschillende soorten tomaten. Het geeft een indruk wat er allemaal geproduceerd wordt in Nederland. Je beseft je daarna hoe weinig soorten er eigenlijk te koop zijn in de winkels.

Trostomaten zijn wel goed verkrijgbaar en zijn inmiddels een belangrijk product binnen onze keukens. De volle smaak die deze soort populair maakt heeft voornamelijk met de natuurlijke rijping te maken.

Allereerst gaat de tros bloeien. Dit gebeurt vanaf de eerste bloem die het dichtst bij de stam zit. Elke dag (of dagdeel) erna gaat de eerstvolgende bloem bloeien. Een tak van zeven bloemen doet er dus ongeveer een week over om de laatste bloem in bloei te krijgen. De actieve hommels bestuiven elke bloem als deze open gaat. Een jonge tak tomaten heeft daarom bovenin al de eerste tomaten, terwijl onderaan de tak nog bloemen zitten. Deze tros groeit mooi door. Je begrijpt dat de bovenste vrucht eerder rijp is dan de onderste.

Maar nu komt het mooie: de tros wordt pas geoogst wanneer de onderste tomaat ook rijp is. Trossen met onrijpe tomaten worden niet verkocht. De trostomaat staat daarom borg voor volledig afgerijpte tomaten: zeer belangrijk voor de smaak. Als je een te vroeg geplukte tomaat in de vensterbank legt, wordt de tomaat wel rood; de smaak zal echter nooit zo goed zijn als van een rijp geoogste vrucht.

In de supermarkt zie je in het schap van de trostomaten vaak ook losse (tros)tomaten liggen. Zijn deze minder? Nee hoor, dit maakt geen verschil. De losse tomaten zijn net zo rijp als de tomaten die nog aan de tros zitten. Maar je zult snappen dat als je de keuze mag maken tussen de bovenste of onderste vrucht, dat de bovenste vrucht het allerlekkerst is: deze is immers het rijpst.

Verschillende tomaten hebben vele toepassingen. En dat is nu zo uniek aan de samenwerking van de tuinder en de chef: Rudolph weet precies wat hij met de ene of de andere tomaat kan doen. Geweldig dus om met hem een kas te kunnen bezoeken!