Spruitjes

Ken je nog het fabeltje dat spruiten eerst vorst gehad moeten hebben voordat ze lekker zijn? Dat is niet zo. Ik denk dat dit verhaal is ontstaan uit het feit dat de consument in de herfst nog veel productkeuze heeft, maar als het gevroren heeft zijn spruitjes en boerenkool de enige verse, lokale producten.

Wat zijn spruiten nou eigenlijk? Daarvoor moet je eens goed naar een willekeurige spruitkoolplant kijken. Tussen het blad en de stam zit de bladoksel en daarin zit een klein knopje: de groeipunt. Onze spruitjes zijn een uit de kluiten gewassen groeipunt.

Vroeger waren spruitkoolplanten heel lang te oogsten. Je plukte de eerste tien onderste spruiten en wachtte een paar weken voor de volgende tien. Net zo lang tot de plant leeg was. Zo’n plant kan alleen met de hand geoogst worden. Inmiddels is er een machine bedacht die alle spruiten in één keer kan plukken. Daarvoor wordt de plant afgehakt tot vlak boven de grond en door de machine gehaald. Dat levert een kale stam, veel versnipperde bladeren en een bak met spruitjes op.

Echter, dan moeten wel alle spruiten in één keer geoogst kunnen worden. Door veredelaars zijn er soorten gekomen die allemaal in een bepaalde periode afrijpen. Dus er zijn nu hele vroege, half-late en winterharde, heel late soorten. Een spruitenteler zal nooit één soort telen, maar een selectie van vijf soorten of meer, waardoor hij vanaf september tot februari kan oogsten.

De spruitsoorten variëren van heel luxe tot eenvoudig; van fijn tot grof van maat. Er zijn behalve groene ook paarse spruiten en er zijn ook verschillende smaken. Toen Engelse supermarkten meenden dat er te bittere spruiten waren die kinderen niet lustten, is er veel onderzoek gedaan. De bitter smakende stof is er door selectie enigszins uitgehaald, waardoor een zoetere spruit is ontstaan. Gelukkig zijn er nog veel mensen die bitter wel lekker vinden, dus is er keuze uit een milde spruit en een klassieke versie.

Het grote belang van spruiten eten, zit in de gezondheidswaarde. Vitamine C zit er volop in maar ook stofjes die uw weerstand verhogen. Dankzij de boerenkool en spruitkool heeft Nederland zich door de koude winters heen geslagen. Dit voedsel is op maat voor ons ontworpen: de natuur is zo slim dat het de planten gemaakt heeft waarop de mens in bepaalde omstandigheden (zoals kou) gezond kan overleven.

Spruitjes komen van zo’n plant. Ze horen bij ons verleden en zeker bij onze toekomst.